ความรู้เรื่องน้ำ
ค่า pH บ่อกุ้งที่เหมาะสม และวิธีวัด pH ด้วยชุดหยดเทียบสี
ค่า pH บอกว่าน้ำเป็นกรดหรือด่างแค่ไหน สำหรับบ่อกุ้ง ค่าที่ผู้เลี้ยงส่วนใหญ่ใช้เป็นเป้าหมายอยู่ราว 7.5–8.5 ค่าที่เหมาะจริงขึ้นกับสายพันธุ์ ความเค็ม และช่วงอายุกุ้ง
ทำไม pH ในบ่อกุ้งเปลี่ยนทั้งวัน
แพลงก์ตอนพืชในบ่อใช้คาร์บอนไดออกไซด์ตอนกลางวันเพื่อสังเคราะห์แสง pH จึงสูงขึ้นในช่วงบ่าย ตอนกลางคืนทั้งกุ้งและแพลงก์ตอนหายใจปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ออกมา pH จึงลดลงต่ำสุดช่วงเช้ามืด
ถ้า pH เช้ากับบ่ายต่างกันมาก (เช่น เกิน 0.5) กุ้งจะเครียด กินอาหารน้อยลง และอ่อนแอต่อโรค
ควรวัด pH เวลาไหน
- เช้ามืด ก่อนพระอาทิตย์ขึ้น เพื่อดูค่าต่ำสุด
- บ่าย ประมาณ 14.00–16.00 น. เพื่อดูค่าสูงสุด
- ทุกครั้งหลังเปลี่ยนน้ำ เติมปูน หรือฝนตกหนัก
วิธีวัดด้วยชุดทดสอบ pH แบบหยดเทียบสี
- ตักน้ำตัวอย่างลงหลอดทดสอบถึงขีดที่คู่มือกำหนด
- หยดน้ำยา pH ตามจำนวนของรุ่น (รุ่น 4590 ใช้ 3 หยด รุ่น 7091 ใช้ 4 หยด)
- ปิดฝา เขย่าเบา ๆ แล้วเทียบสีกับแผ่นสีในชุด ในที่มีแสงธรรมชาติ
- อ่านค่าจากสีที่ใกล้เคียงที่สุด แล้วจดบันทึกพร้อมเวลา
เลือกรุ่นไหนดี
บ่อกุ้งและน้ำกร่อยที่ pH อยู่ฝั่งด่าง ใช้ รุ่น 7091 (ช่วง 7.0–9.1 ละเอียด 0.3) จะเห็นการแกว่งของค่าได้ชัดกว่า ถ้าน้ำอาจเป็นกรดกว่า 7.0 เช่น บ่อดินใหม่หรือหลังฝนตกหนัก ใช้ รุ่น 4590 (ช่วง 4.5–9.0) ทั้งสองรุ่นใช้ได้กับน้ำจืดและน้ำทะเล
ถ้า pH แกว่งแรง ให้ดูอัลคาไลน์
ค่าอัลคาไลน์ (ความเป็นด่าง) คือตัวพยุงไม่ให้ pH เปลี่ยนเร็ว ถ้าอัลคาไลน์ต่ำ pH จะแกว่งแรง ควรวัดอัลคาไลน์ร่วมด้วยก่อนตัดสินใจปรับน้ำ